ข้าวจี่ฮ้อนๆ นั่งกินเพลินๆปลายฝน ต้นหนาวสำหรับการเปลี่ยนแปลงของฤดูกาล เป็นสิ่งสวยงามที่ธรรมชาติมอบให้ และคอยเตือนเราเสมอว่า เวลาได้หมุนไปไม่หยุดนิ่ง ถ้าพูดถึงฤดูกาลแล้ว
ภาษาอังกฤษเค้าเรียกว่า < Season > คือสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงไป เพราะโลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ เมื่อแกนโลกเอียงเป็น มุม 23.5 องศาทำให้แต่ละช่วงของปี และแต่ละบริเวณจะได้รับแสงแดดไม่เท่ากัน ทำให้มีอุณหภูมิต่างกัน จึงเกิดเป็นฤดูกาลต่างๆ ขึ้น
เหมันตฤดู หรือฤดูหนาวคือในช่วงประมาณเดือนธันวาคมถึงเดือนมีนาคมของประเทศไทย…อิอิไปเที่ยวกัน
เมื่อเสียงล้อรถยนต์ขับเคลื่อน 4 ล้อบดลงบนถนนคอนกรีตมุ่งหน้าสู่แดนอารยธรรมอีสานความสุขที่เกิดขึ้นจากการเดินทางเที่ยวนี้ถึงแม้หนทางจะไกลแต่คุ้มค่าและเปี่ยมด้วยความอิ่มเอมใจเสมอท่ามกลางสภาพแสงยามเช้าที่สดใส ทำให้หวนคิดถึงบรรยากาศเก่าๆ เพื่อนๆ ยังจำสมัยตอนเป็นเด็กได้หรือเปล่าแต่มันนานมาแล้วนะ นานมากๆ ซะจนเลือนลาง
ซึ่งพ่อแม่คนอีสานจะชอบทำอาหารที่แปลกหรือคิดวิธีถนอมอาหารที่ไม่เหมือนใคร ครั้นถึงยามเย็นเมื่อเสร็จจากการทำนาร่างกายเมื่อยล้าก็จะเร่งทำกับข้าวให้ไวก่อนที่ผืนฟ้าจะมืดดับเสียก่อน เพราะไม่มีไฟฟ้าใช้
ข้าวจี่ อาหารที่ทำง่ายที่สุดคือ เมื่อหนึ่งข้าวเหนียวเสร็จก็จะนำข้าวมาปั้นเป็นแท่งกลมยาวแล้วใช้ไม้ไผ่เสียบตรงกลางนำไปจี่ ไฟที่เป็นถ่านอีกรอบ ไฟที่ไหม้เม็ดข้าวสุก จะส่งกลิ่นหอมหวลขึ้นมาน่ากินมาก บางครั้งจะโรยเกลือ,ทาไข่ หรือนำพริกป่น,ปลาล้าสอดใส้เหมือนแฮมเบอเกอร์เพื่อเพิ่มรสชาติ พอเกรียมได้ที่ก็นำมาแบ่งให้ลูกๆ ได้กินกันบางทีก็กินกันทั้งครอบครัวเป็นบรรยากาศที่น่ารักและอบอุ่นสำหรับบ้านหลังเล็กๆ ในชนบท วิวัฒนาการได้แปลเปลี่ยนไป มีการเปิดร้านขายใหญ่โตในเมืองใหญ่รวยเป็นล้านบาททีเดียว
ข้าวจี่เป็นอาหารที่เกิดขึ้นในพุทธประวัติทางศาสนาและได้มีการจัดทำเป็นประเพณี บุญข้าวจี่ สืบต่อกันมาแต่โบราณ งานบุญมีขึ้นในช่วงเดือนสามข้างแรมหรือเดือนมีนาคมในประเทศไทยของทุกปี เมื่อทราบแล้วก็อย่าลืมไปเที่ยวอีสานบ้างเด้อ ครับ